6 Maddede Bir Kitabın İyi Olduğu Nasıl Anlaşılır?

6 Maddede Bir Kitabın İyi Olduğu Nasıl Anlaşılır?

30/10/2018 0 Yazar: Selim Göncü

Yazmak kimisi için terapi iken kimisi için de bir eğlence unsuru. Bu yüzden ortaya çıkan yazınların maksadı çok farklı olabilmektedir. Oluşan bu farklılıkların üzerinden bir “Nitelik” veya “Standart” geliştirmek kolay değildir ancak “6 Maddede Bir Kitabın İyi Olduğu Nasıl Anlaşılır” başlığıyla bu konuyu ele alacağız…

Eğer okuduğumuz bir kitap bizi kafamıza vurulan bir darbe gibi sarsmıyorsa, niye okumaya zahmet edelim ki?

Franz Kafka

 

1. Kitabın Adı

Bir kitabın adının ilgi çekici olması başlı başına okuyucuyu kendine çekmek için yeterli olurken, bir de içeriği ile uyumlu olması muhtemel ki daha çok arzu edilen bir şeydir. Bu durum okuyucuda yazara ve kitaba karşı bir güven oluşturacaktır.

 

 

 

 

 

 

 

Kitap isimlerinin birbirinin kopyası olması (kısa tarihi, defterimden & kitabımdan notlar, yalnızlık teması vb.) sürekli tekrarlanan tematik isimli kitaplar (vav, elif gibi olmak, aşk, tasavvuf, şems, mevlana, eyvallah vb.) elbette okuyucuda sıkkınlığa ve okuma sürecinin engellenmesine sebep olacaktır.

2. Kitap Kapağı

Kitabın adı kadar kapağının da okuyucuda bıraktığı izlenim dikkat çekicidir. Görsel hafızaya etki etmesi, kitap kapağının kitap adıyla ve belki de bir adım ötesi olarak yazar & yayınevi ile uyumlu bir tasarım olması ve bir bütün oluşturması önemlidir.

 

 

 

 

 

 

 

Kitap kapağı ayrıca kitabın içeriği ile de alakalı olup okuyucuya ipucu verebilir. Bir serüven kitabında yol haritası, zaman kavramının önemli olduğu bir kitapta ise döngüsel ibareler olması okuyucunun zihninde bir kıvılcım çakmasına yardımcı olacaktır.

 

3. Yazar

Kitap yazmak için okuma yazma bilmenin yeterli olduğu, neredeyse eline kalem alan herkesin yazar olduğu bir dönemdeyiz. Öyle ki, bir çok popüler isim, şarkıcı veya dizi oyuncusu kitap yazıyor ve bu kitaplar çok satılabiliyor, ödül alabiliyor. Dolayısıyla çok satanlar, en iyi kitaplar, ödüllü kitaplar iyi bir okuyucuda bir çok soru işaretini de beraberinde getiriyor. Bir kitabın iyi ve nitelikli olması onun satış tirajı ile alakalı mıdır? Üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir soru…

Hasan Ali Toptaş, Ferit Edgüİhsan Oktay AnarBilge Karasu,  İsmet Özel, Cengiz Aytmatov & Sabahattin Ali okunmasını tavsiye edebileceğim yazarlardandır.

Ülkemiz dışında ise, Erich Maria Remarque, Ursula K. Le Guin, Amin Maalouf Jose Saramago & Umberto Eco sizin de okumanızı önerebileceğim, kitaplarını severek okuduğum yazarlardandır.

 

4. İçerik

Bir kitabın içeriğine göre tercihi şüphesiz ki okuyucuya göre değişen bir olgudur.

    • Fantastik / Bilim Kurgu
    • Şiir / Destan
    • Deneme / Makale
    • Roman / Hikaye
    • Söyleşi / Röportaj
    • Dini / Tasavvufi / İlahiyat
    • Müzik / Kültür / Sanat / Sinema
    • Psikoloji / Felsefe / Kişisel Gelişim
    • Tarih / Siyaset
    • Ekonomi / İşletme

Bir çok dalda ve alanda içeriğe sahip kitaplar ilgili okuyucular tarafından seçilmekte ve okunmaktadır. Her ne kadar reklam, yönlendirme veya başka aktörler tarafından güdülense de içerik okuyucunun arzusuna (özgür iradesine) bağlı olmalıdır. Bu sayede “Neden Bu Kitabı Okumalıyım ?” sorusuna okuyucu yanıt vermeye kendisini zorlayacaktır.

5. Yayınevi

Biraz gözardı edilse de bir kitabın kaliteli bir baskıya, iyi bir çevirmene ve diğer teknik detayların güzel olmasına da ihtiyacı vardır. İşini özenle yapan ve niteliğini hissettiren yayınevleri bu gibi durumlarda bu açığı iyi kapatırlar ve okuyucu nezdinde takdirlerini toplarlar.

    • Sayfa sayısı fazla olan bir kitabın kaliteli bir cilde sahip olması, kitapların kondüsyonlarının iyi olması biçimsel kaliteye,
    • Kaliteli yazarların bir araya geldiği bir nevi cemiyet havası oluşturduğu içerik kalitesine,
    • Tasarım (Sayfa, kapak vb.) ve okuyucuda bıraktığı izlenim ile sunduğu hizmet kalitesine

işaret edebilir.

6. Atıf & Kaynakça

Daha çok teknik ve bilimsel kitaplarda karşılaştığımız bir durum; “Kaynak göstermek”. Ancak, hem düz yazılarda hem de şiirlerde atıflar veya bir kaynaktan beslenmek olağandır. Bir romanda kendi teması bağlamında bir takım kült eserlerden etkilenmesi veyahut fantastik edebiyat ürünü bir eserin Tolkien ya da Rowling gibi yazarlardan etkilenmesi, bir tiyatro yazarının Sheakspeare‘ den esinlenmesi de çok mümkündür.

Bu noktada en büyük sorun, yazarın kendisinden hiçbir şey katamadan ve kendi alanındaki yazılmış olanın dışına çıkamadan bir eser ortaya koymaya çabalamasıdır. Bu çaba kopyalamaktan ve bazen de çalmaktan öteye geçemeyen beyhude bir çabadır.

Sonuç olarak,“6 Maddede Bir Kitabın İyi Olduğu Nasıl Anlaşılır?”  konusuna değinmiş olduk.  Değerli yorum ve katkılarınızı bekliyoruz.